Umuherwe w’Umunyamerika akaba n’Umuyobozi w’Inama y’Ubutegetsi ya Gates Foundation, Bill Gates, ari mu Rwanda mu ruzinduko rwihariye rugamije kureba intambwe igihugu cyateye mu rwego rw’ubuzima, ikoranabuhanga n’udushya, ndetse no kwigira ku buryo rwubakiye iterambere ku ishoramari mu baturage. Mu gitondo cyo kuri uyu wa Mbere, Gates yasuye uruganda TKMD rukorera mu Cyanya cy’Inganda cya Mwulire mu Karere ka Rwamagana, rukora inshinge zikoreshwa mu buvuzi zoherezwa mu bihugu bitandukanye bya Afurika. Urwo ruganda rwatashywe ku wa 1 Mata 2025, rufite ubushobozi bwo gukora hagati y’inshinge ib
Umuherwe w’Umunyamerika akaba n’Umuyobozi w’Inama y’Ubutegetsi ya Gates Foundation, Bill Gates, ari mu Rwanda mu ruzinduko rwihariye rugamije kureba intambwe igihugu cyateye mu rwego rw’ubuzima, ikoranabuhanga n’udushya, ndetse no kwigira ku buryo rwubakiye iterambere ku ishoramari mu baturage. Mu gitondo cyo kuri uyu wa Mbere, Gates yasuye uruganda TKMD rukorera mu Cyanya cy’Inganda cya Mwulire mu Karere ka Rwamagana, rukora inshinge zikoreshwa mu buvuzi zoherezwa mu bihugu bitandukanye bya Afurika. Urwo ruganda rwatashywe ku wa 1 Mata 2025, rufite ubushobozi bwo gukora hagati y’inshinge ibihumbi 600 na miliyoni imwe ku munsi. Rwatangiranye abakozi 110, barimo 80% b’abagore, mu gihe inshinge zarwo za mbere zaguzwe na UNICEF kugira ngo zoherezwe muri Ethiopia, u Burundi, Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo na Mozambique. Kugeza ubu rumaze gukora inshinge zirenga miliyoni 22, ndetse rwabonye isoko ryo gukora izindi miliyoni 150. Amakuru agaragaza ko Gates azanasura Ikigo Nderabuzima cya Mwulire ndetse ahure n’umujyanama w’ubuzima, kugira ngo yirebere uburyo serivisi z’ubuzima zitangirwa ku rwego rw’umudugudu n’uruhare rw’abajyanama b’ubuzima mu gukurikirana abarwayi, abagore batwite no kohereza indembe ku bigo byisumbuyeho. "Icyo nshaka kwiga si umushinga umwe, ni uburyo u Rwanda rwubatse iterambere" Mbere yo kugera mu Rwanda, Bill Gates yagiranye ikiganiro na CNBC Africa, agaragaza ko u Rwanda ari kimwe mu bihugu bikunze gutangwaho urugero kubera uburyo rwashoye imari mu baturage, rwubaka inzego zikomeye, rugakoresha ikoranabuhanga ndetse rugashyira imbere udushya. Yavuze ko icyamuzanye atari kureba umushinga umwe gusa, ahubwo ari ukwiga uburyo ishoramari ry’igihe kirekire igihugu cyakoze mu baturage ryatanze umusaruro. Yagize ati: "Igitangaje si udushya twihariye, ahubwo ni uburyo ishoramari ry’igihe kirekire mu baturage, inzego zikomeye no kugeza serivisi ku baturage ryahinduye imibereho yabo." Yagaragaje ko kuva mu mwaka wa 2000, impfu z’abana bari munsi y’imyaka itanu mu Rwanda zagabanutseho 80%, mu gihe impfu z’abagore ziterwa n’ibibazo byo gutwita no kubyara zagabanutseho 85%. Yasobanuye ko ibyo byagezweho binyuze mu gushora imari mu buvuzi bw’ibanze, gushyigikira abajyanama b’ubuzima no kubaka inzego zirimo Rwanda Biomedical Center (RBC). Yavuze kandi ko yifuza guhura n’abayobozi ba Leta, abaganga, abajyanama b’ubuzima, abashakashatsi, abanyeshuri n’abahanga mu guhanga udushya kugira ngo arusheho gusobanukirwa uburyo bakorera hamwe mu kuzamura imibereho y’Abanyarwanda. "Gushora imari mu buzima ni ugushora imari mu baturage" Bill Gates yavuze ko nubwo inkunga z’iterambere zigenda zigabanuka, ibihugu bya Afurika bikwiye gukomeza gushyira imbere ubuzima n’uburezi kuko ari byo shingiro ry’iterambere rirambye. Yagize ati, "Iyo umutungo ari muke, ugomba gushorwa mu bikorwa bizana umusaruro munini kurusha ibindi. Gushora imari mu buvuzi bw’ibanze ni ugushora imari mu mutungo ukomeye igihugu gifite, ari wo baturage bacyo." Yashimye uburyo u Rwanda rukomeje gushora imari mu buvuzi bw’ibanze, kwirinda indwara no kuzivura hakiri kare, avuga ko ari bimwe mu bikorwa bihendutse ariko bifasha kurokora ubuzima bwa benshi. Yanatanze urugero rwa Senegal na Zambia bikomeje kuvugurura uburyo biyobora urwego rw’ubuzima kugira ngo umutungo muke ukoreshwe neza. Urubyiruko rwa Afurika ni rwo ruzagena ejo hazaza Bill Gates yavuze ko umutungo ukomeye Afurika ifite ari urubyiruko rwayo, agaragaza ko bitarenze mu 2040 umugabane uzaba ufite abaturage benshi bafite imyaka yo gukora kurusha ahandi ku Isi. Yashimye urubyiruko rukomeje kwihangira imirimo mu bwenge buhangano (AI), ikoranabuhanga mu by’imari, ubuvuzi n’ubuhanzi. Ku Rwanda, yashimye ibigo birimo University of Global Health Equity (UGHE) na Rwanda Coding Academy, avuga ko biri gutegura abazaba abahanga n’abashakashatsi b’ejo hazaza. AI igomba gufasha abantu, ntisimbure ubushobozi bwabo Bill Gates yavuze ko AI ari imwe mu mpinduka zikomeye mu ikoranabuhanga, ishobora gufasha Afurika gukemura ibibazo byinshi. Yasobanuye ko AI ishobora gufasha abarimu gukurikirana abanyeshuri, abaforomo gufata ibyemezo byihuse, abajyanama b’ubuzima gutahura inda zifite ibyago ndetse n’abahinzi kubona amakuru abafasha kongera umusaruro. Yagize ati, "AI ntigomba gusimbura abantu, ahubwo igomba kubafasha gukora neza kurushaho." Mu Rwanda, Gates ashishikajwe no kureba uburyo National Health Intelligence Center ihuza amakuru y’abarwayi, imiti, ibikoresho, ubwishingizi, abakozi b’ubuzima n’irangamimerere, bikorohereza abayobozi gufata ibyemezo bishingiye ku makuru nyayo. Gates Foundation kandi ishyigikiye gahunda ya Horizon 1000, igamije kugeza ibikoresho bikoresha AI ku bigo 1.000 by’ubuvuzi bw’ibanze bitarenze mu 2028. Miliyari 200$ zizashorwa muri Afurika Uruzinduko rwa Bill Gates ruje nyuma y’itangazo rya Gates Foundation rivuga ko ruzashora miliyari 200 z’Amadolari ya Amerika mu myaka 20 iri imbere, aho igice kinini cy’ayo mafaranga kizashorwa mu mishinga y’ubuzima, uburezi, ikoranabuhanga n’iterambere rya Afurika. Bill Gates yavuze ko nubwo ubufasha mpuzamahanga bukomeza kugira uruhare, iterambere rirambye rya Afurika rizashingira ku buyobozi bwiza, inzego zikomeye n’ibisubizo bitegurwa kandi bigashyirwa mu bikorwa n’Abanyafurika ubwabo.





Ibitekerezo
Nta bitekerezo biraboneka. Ba uwa mbere utanga igitekerezo.