Ikibazo cy'abimukira badafite ibyangombwa muri Afurika y'epfo gikomeje guteza impaka, mu gihe umutwe witwa March and March watangaje ko 30 Nzeri 2026 ari yo tariki ntarengwa uha abimukira badafite ibyangombwa ngo babe bamaze kuva muri iki gihugu. Iyi tariki ntabwo yatangajwe na guverinoma ya Afurika y’Epfo nk’itariki ntarengwa yo gucyura abimukira. Ni gahunda yatangajwe n’uyu mutwe mu rwego rwo gukomeza igitutu ku butegetsi. Guverinoma yo iracyakomeza gucyura abimukira. Guverinoma ya Afurika y’Epfo yatangaje ko ibikorwa byo kurwanya ubwinjirire n’ubuture butemewe n’amategeko bikomeje gukorwa

Ikibazo cy'abimukira badafite ibyangombwa muri Afurika y'epfo gikomeje guteza impaka, mu gihe umutwe witwa March and March watangaje ko 30 Nzeri 2026 ari yo tariki ntarengwa uha abimukira badafite ibyangombwa ngo babe bamaze kuva muri iki gihugu. Iyi tariki ntabwo yatangajwe na guverinoma ya Afurika y’Epfo nk’itariki ntarengwa yo gucyura abimukira. Ni gahunda yatangajwe n’uyu mutwe mu rwego rwo gukomeza igitutu ku butegetsi. Guverinoma yo iracyakomeza gucyura abimukira. Guverinoma ya Afurika y’Epfo yatangaje ko ibikorwa byo kurwanya ubwinjirire n’ubuture butemewe n’amategeko bikomeje gukorwa hakurikijwe amategeko. Raporo ya guverinoma yo ku wa 8 Nzeri 2026 yagaragaje ko hagati ya 14 Kamena na 20 Kanama 2026, abanyamahanga 86,596 bari bamaze gutunganywa kugira ngo basubizwe mu bihugu byabo. Abanya-Malawi ni bo bari benshi muri abo basubijwe iwabo, bakurikirwa n’Abanya-Zimbabwe n’Abanya-Mozambique. Guverinoma yavuze ko 90% by’abasubijwe iwabo bari barinjiye muri Afurika y’Epfo mu buryo butemewe, naho 95% bakabarwa nk’abambutse imipaka mu buryo butemewe. Amakuru mashya yatangajwe ku wa 23 Nzeri avuga ko umubare w’abanyamahanga badafite ibyangombwa bafashijwe kuva muri Afurika y’Epfo umaze kugera kuri 99,325, barimo 60,007 b’Abanya-Malawi na 31,776 b’Abanya-Zimbabwe. March and March ni umutwe wagiye utegura imyigaragambyo isaba ko leta ikaza kurushaho gucyura abanyamahanga badafite ibyangombwa. Uyu mutwe watangaje ko taliki ya 30 Nzeri uzaba umunsi w’igikorwa gikomeye cyo gukomeza gusaba ko abimukira badafite ibyangombwa bavanwa muri Afurika y’Epfo. Ibi byatumye habaho impungenge ko hashobora kongera kubaho imyigaragambyo, n’ubwoba mu banyamahanga, cyane cyane nyuma y’imvururu n’imyigaragambyo yabaye mu gihugu mu mezi ashize. Nubwo leta ikomeje ibikorwa byo gucyura abadafite ibyangombwa, abayobozi bagaragaje ko ishyirwa mu bikorwa ry’amategeko rigomba gukorwa n’inzego za leta kandi rikubahiriza amategeko n’uburenganzira bwa muntu. Perezida Cyril Ramaphosa yavuze ko inzego za Home Affairs, Border Management Authority, polisi n’izindi nzego zizakomeza kumenya  abafite uruhare mu gucyura abanyamahanga baba muri Afurika y’Epfo mu buryo bunyuranyije n’amategeko. Leta kandi yashyize imbere gukoresha inkiko zihariye mu manza zirebana n’abimukira kugira ngo ibikorwa byo gucyura byihutishwe. Guverinoma yatangaje ko iri gushora imbaraga mu gukaza umutekano ku mipaka, hifashishijwe ikoranabuhanga, igenzura n’ubufatanye bw’inzego z’umutekano. Hagati ya Mata na Nyakanga 2026, abarenga 4,200 b’abanyamahanga badafite ibyangombwa bafashwe bagerageza kwinjira muri Afurika y’Epfo banyuze hanze y’ahagenwe ku mipaka. Leta kandi yatangaje ko ikoresha drones ahantu h’ingenzi ku mipaka ndetse ikaba iri guteganya kongera umubare wazo. Iki kibazo ntikireba gusa ibikorwa byo gucyura. Mu mezi ashize, imyigaragambyo yo kurwanya abimukira yagiye itera impungenge z’umutekano. Muri Kamena 2026, imyigaragambyo yari ifite deadline yo ku wa 30 Kamena yatumye abimukira benshi bagira ubwoba, bamwe bahunga aho bari batuye. Reuters yatangaje ko habayeho imvururu, gusahura no guhangana n’abashinzwe umutekano, ndetse hakabaho n’abimukira bimuwe mu byabo. Muri Nzeri, abimukira bari bakambitse hafi y’ibiro bishinzwe impunzi i Durban na bo bagaragaje impungenge z’umutekano nyuma y’imyigaragambyo ya March and March yabereye hafi yabo. Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa Afurika y’Epfo, Ronald Lamola, yavuze ko ikibazo cy’imyimukire idasanzwe kidashobora gukemurwa na Afurika y’Epfo yonyine.Yasabye ibihugu bya Afurika gukorana mu gushaka ibisubizo by’ibibazo bitera abantu kuva mu bihugu byabo, avuga ko ikibazo cy’imyimukire gifite imizi mu bihugu byinshi byo ku mugabane. Italiki ya 30 Nzeri 2026 ntabwo ari deadline yashyizweho na guverinoma ya Afurika y’Epfo yo gucyura abimukira. Ni deadline yatangajwe na March and March, umutwe urwanya abimukira badafite ibyangombwa. Guverinoma yo ikomeje ibikorwa byayo byo kugenzura abimukira, gucyura abadafite ibyangombwa no gukaza umutekano ku mipaka, ariko ivuga ko ibyo bikorwa bigomba gukorwa hakurikijwe amategeko. Uwanditse: rahab iradukunda

Urushijeho kumenya. Urushijeho kwegera abandi.